Τον αποκεφάλισαν, τον έθαψαν, τον κάλυψαν με βαριές πέτρες - Η ιστορία του βρικόλακα της Κροατίας

Το πρόσωπο ενός «βρικόλακα», ο οποίος αποκεφαλίστηκε μετά θάνατον με σκοπό να αποτραπεί η ανάστασή του, έρχεται στο φως για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 400 χρόνια.

Το σώμα του «βρικόλακα» ανακαλύφθηκε σε τάφο στο «Racesa», ένα φρούριο στην ανατολική Κροατία, όπου είχε εκταφεί, αποκεφαλιστεί και ξαναθαφτεί μπρούμυτα κάτω από βαριές πέτρες. Καθώς η βεβήλωση δεν μπορεί να εξηγηθεί από περιβαλλοντικούς παράγοντες, οι ειδικοί πιστεύουν ότι έγινε για να εμποδιστεί ο νεκρός να επιστρέψει ως βρικόλακας.

Πλέον το πρόσωπό του μπορεί να εμφανιστεί για πρώτη φορά μετά από αιώνες, αφού επιστήμονες ανακατασκεύασαν την όψη του από το κρανίο του.

Η αρχαιολόγος Natasa Sarkic, μέλος της ομάδας ανασκαφής, που δημοσίευσε την εργασία στο OrtogOnLineMag, δήλωσε ότι ο φόβος που προκαλούσε ο άνδρας μετά θάνατον ίσως προερχόταν από τον φόβο που προκαλούσε όσο ζούσε.

Όπως είπε: «Η βιοαρχαιολογική ανάλυση έδειξε ότι ο άνδρας συμμετείχε συχνά σε βίαιες συγκρούσεις και πέθανε με βίαιο τρόπο. Υπέστη τουλάχιστον τρία επεισόδια σοβαρής διαπροσωπικής βίας κατά τη διάρκεια της ζωής του. Μία από αυτές τις επιθέσεις παραμόρφωσε το πρόσωπό του, κάτι που θα μπορούσε να προκαλεί φόβο και αποστροφή, οδηγώντας σε κοινωνικό αποκλεισμό. Πριν ακόμη αναρρώσει από το προτελευταίο τραύμα, δέχθηκε ένα τελικό, θανατηφόρο χτύπημα».

Η ίδια συνέχισε: «Άτομα που πέθαιναν βίαια, είχαν βίαιη συμπεριφορά εν ζωή ή θεωρούνταν αμαρτωλά ή κοινωνικά αποκλίνοντα, πιστευόταν ότι διέτρεχαν κίνδυνο να γίνουν βρικόλακες. Ενδέχεται να θεωρήθηκε "βρικόλακας" ή υπερφυσική απειλή λόγω της παραμόρφωσης του προσώπου και του περιθωριακού τρόπου ζωής του, που χαρακτηριζόταν από επαναλαμβανόμενη βία. Τότε θεωρούσαν ότι τέτοια όντα ήταν ανήσυχα, εκδικητικά και ικανά να βλάψουν τους ζωντανούς, να μεταδώσουν ασθένειες και να σκοτώσουν ανθρώπους ή ζώα».

Η Δρ Sarkic σημείωσε ότι, σύμφωνα με τη σλαβική παράδοση, η ψυχή παραμένει δεμένη με το σώμα για περίπου 40 ημέρες μετά τον θάνατο. Σε αυτό το διάστημα μπορούσαν να εφαρμοστούν διάφορα μέτρα για να αποτραπεί η επιστροφή των νεκρών ως βρικόλακες.

Μεταξύ αυτών ήταν το κάρφωμα πασσάλου, η καύση ή ο αποκεφαλισμός του πτώματος, η ταφή μπρούμυτα, η τοποθέτηση βαριών λίθων και το δέσιμο των άκρων. Έτσι, η συγκεκριμένη ταφή δείχνει «πρακτικές που συνδέονται συνήθως με αντι-βρικολακικά τελετουργικά της εποχής», ανέφερε στο Sky News.

Πώς «ζωντάνεψε» το πρόσωπο του «βρικόλακα»

Για να ολοκληρωθεί η ανακατασκευή, ο ειδικός γραφικών Cicero Moraes ξεκίνησε αναδημιουργώντας ψηφιακά το κρανίο με δεδομένα από αξονική τομογραφία.

«Παρότι το κρανίο ήταν μερικώς κατακερματισμένο όταν ανακαλύφθηκε, ήταν δυνατό να ανασυντεθεί και να ψηφιοποιηθεί», είπε η Δρ Sarkic.

Στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από ζωντανούς δότες για να προσδιοριστεί η πιθανή θέση των χαρακτηριστικών του προσώπου και το πάχος των μαλακών ιστών σε διάφορα σημεία του κρανίου.

Χρησιμοποιήθηκε επίσης τεχνική που ονομάζεται «ανατομική παραμόρφωση», κατά την οποία το κεφάλι ενός δότη προσαρμόζεται ψηφιακά ώστε να ταιριάζει στο κρανίο του νεκρού, αποκαλύπτοντας ένα πιθανό πρόσωπο.

Ο συνδυασμός των μεθόδων αυτών παρήγαγε μια αντικειμενική μορφή, βασισμένη αποκλειστικά στο σχήμα του κρανίου, χωρίς υποκειμενικά στοιχεία όπως μαλλιά ή τόνο δέρματος.

Μια δεύτερη εκδοχή είναι πιο καλλιτεχνική, εισάγοντας ορισμένα υποθετικά χαρακτηριστικά για πιο ρεαλιστική απεικόνιση.

Ο Moraes χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «εχθρικό, απειλητικό» πορτρέτο. «Η ουλή στο πρόσωπο και τα άλλα τραύματα που απέκτησε στη ζωή του αποτελούν ένδειξη ότι η ζωή του ήταν μάλλον ταραχώδης», είπε.

Ο «βρικόλακας» του Racesa έζησε τον 15ο ή 16ο αιώνα, είχε ύψος περίπου 1,63 μ. και εκτιμάται ότι πέθανε μεταξύ 40 και 50 ετών.

Με βάση τα τραύματά του, ίσως ήταν στρατιώτης ή απλώς άνθρωπος συνηθισμένος σε βίαιες συγκρούσεις.

Ο αποκεφαλισμός

Θάφτηκε μέσα σε χώρο που φαίνεται να ήταν εκκλησία, ωστόσο ο τάφος του βρισκόταν στο «πιο δυσμενές σημείο» κατά μήκος του τοίχου. Φαίνεται μάλιστα πως το κεφάλι αποσπάστηκε κυριολεκτικά από το σώμα, καθώς δεν εντοπίστηκαν κοψίματα στον λαιμό, το κρανίο ή τους ώμους που να αντιστοιχούν σε κανονικό αποκεφαλισμό.

Ο τάφος ανακαλύφθηκε το 2023 και είναι ένας από περισσότερους από 180 που βρέθηκαν στο φρούριο, το οποίο βρίσκεται περίπου 110 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Ζάγκρεμπ.